‘TOEN DE SCHACHTEN STILVIELEN,

herinneringen van mijnwerkerskinderen op het breukvlak van twee tijdperken.’

Iets is pas klaar, als het echt is afgesloten, niet als je wilt of zegt dat dat zo is! Gesprekjes zoals het volgende voer ik regelmatig, sinds ik begon met het schrijven van mijn boek.

“Vonden die mensen uit Kerkrade en Heerlen niet dat er nu wel genoeg aandacht besteed was aan de mijnen?” vroeg een goede vriend tijdens een gezellige lunch.

‘Ik interviewde niet alleen mensen uit Kerkrade en Heerlen, maar ook uit Eygelshoven, Brunssum, Hoensbroek, Landgraaf en Geleen. Zelfs mensen die al lang niet meer in de Mijnstreek wonen’, was mijn reactie, maar ik wist dat dit geen antwoord was op zijn vraag. Dus voegde ik toe: ‘Die mensen zullen er heus  zijn, maar dat geldt niet voor de groep die ik interviewde en ook niet voor de meesten die reageren op mijn Facebookberichten. Zij vinden meestal dat alles van de mijnen  te weinig aandacht heeft gekregen en nog steeds krijgt. Volgens hen zijn de koempels veel te snel vergeten.’

Hij probeerde het nog eens: ‘Maar vinden ze dan niet dat er al genoeg boeken over de mijnen zijn?’ Ik antwoordde: ‘Ook dat zal voor sommigen gelden, maar ik ben ze   niet tegengekomen. Je mag je afvragen of mijn boek iets toevoegt.  Een boek waarin de kinderen van mijnwerkers aan het woord komen, is er nog niet. Het is een ander perspectief dan je op andere plekken aantreft.’

Dit soort  - oprecht geïnteresseerde  - vragen krijg ik regelmatig, vooral van mensen buiten de Mijnstreek. Ik denk dan aan de aanbeveling van Ron Meyer die prijkt op de achterkant van mijn boek.

‘Sommigen beweren dat er een punt gezet moet worden achter het mijnverleden. Marjo Crombach bewijst in haar boek dat die stelling 'kwatsj' (= onzin) is. Als er al een leesteken achter het mijnverleden in de oude Mijnstreek hoort, is het een komma. Achter die komma heeft Crombach op een bijzondere wijze ruimte gemaakt voor oude en nieuwe stemmen. De mijnen zijn dicht, de schachten vielen stil, maar de verhalen komen boven als nooit tevoren. Het is een prachtig teken van groeiend zelfbewustzijn’.

 Ron Meyer, Directeur Nationaal Programma Heerlen-Noord.

Boek bestellen? Het kan nog steeds. www.ereprijscoaching.nl/shop/

 

 

BOEKPRESENTATIE ‘TOEN DE SCHACHTEN STILVIELEN’.

Op maandag, 31 augustus, wordt mijn 6e boek ten doop gehouden in Heerlen. In ‘Toen de schachten stilvielen’, heb ik de laatste generatie Limburgse mijnwerkerskinderen een stem gegeven. Het is mijn eerste boek met een niet uitgesproken psychosociaal thema, al zal de oplettende lezer ontdekken dat de psychosociale kijk op de zaak zeker niet ontbreekt. Maar dat geldt ook voor de historische, de economische en de sociologische.

In 2025 werd in de media en daarbuiten met veel toeters en bellen 50 jaar mijnsluiting herdacht. Eindelijk expliciete aandacht voor wat de koempels decennialang hebben gegeven en waar ze zo weinig voor terug hebben gekregen. Eindelijk aandacht voor die verstoorde balans. In feite ontsnapte het fenomeen ‘mijnsluiting’ al jaren aan de aandacht van iedereen buiten de Mijnstreek.

Ach ja, het is ver van je bed. Zoals de bodemproblemen in Groningen en aangrenzende provincies en andere problemen die zich niet in je achtertuin of op je balkon afspelen. Je hebt genoeg aan je eigen sores.

Na het herdenkingsjaar ebde de aandacht helaas weer weg. Tenminste buiten de Mijnstreek. Daar worstelen ze nog steeds met de erfenis van toen. Er zijn nog altijd oude, zieke koempels met silicose, economisch is het gebied nog niet boven Jan, er zijn steeds meer huizen die verzakken. Het mijnwater eist zijn tol.

Om ertoe bij te dragen dat de mijnen en hun geschiedenis niet vergeten worden schreef ik, eveneens een mijnwerkersdochter, mijn boek. Ik hoop dat het ook over de grenzen van Parkstad wordt gelezen en nog liever over de grenzen van onze provincie. De mijnen hebben Nederland jarenlang warm gestookt en bijgedragen tot de economische bloei van ons land. Dat dat erkend wordt en tot het Nederlandse bewustzijn doordringt, is wel het allerminste…

Je kunt mijn boek bestellen via mijn website: www.ereprijscoaching.nl

 'TOEN DE SCHACHTEN STILVIELEN'

van het paadje, aflevering 2

Niet zo lang geleden liet ik weten dat ik met mijn nieuwe boek ‘Toen de schachten stilvielen’ volgens mijn yogaleraar ‘van het paadje’ ben geraakt.

Dat kun je inderdaad zo zien. Bijgaande illustratie laat zien welke route ik met mijn boeken heb bewandeld.

Het eerste over ‘succes- en faalangst’ verscheen in 2019. Daarna volgden er in 2021, 2022 en 2023 drie over bore-out en het 5e dat in 2025 verscheen, gaat over het bedriegersfenomeen (beter bekend als het impostersyndroom). Die eerste vijf boeken betreffen dus allemaal thema's uit de psychosociale coaching.

Het boek dat nu op stapel staat, heeft niet zo’n thema. Als mijnwerkersdochter schreef ik een jaar nadat 50 jaar mijnsluiting in 2025 is herdacht, een boek waarin de laatste generatie Limburgse mijnwerkerskinderen een stem krijgt. Hoe was het voor hen om in een mijnwerkersmilieu op te groeien? Hoe was het om te horen dat de mijnen zouden gaan sluiten? Hoe hebben ze de jaren naar de mijnsluiting toe ervaren? En hoe de jaren kort erna?

En natuurlijk kijk ik in het boek ook naar hoe de voormalige Mijnstreek er nu voor staat en hoe haar mogelijkheden voor de toekomst eruit zien.

Van het paadje? Zeker! Maar als je het boek goed leest, kun je constateren: misschien toch niet!

Het manuscript wordt momenteel opgemaakt. De publicatiedatum is nog niet bekend, maar ik houd jullie zeker op de hoogte.

De boeken over bore-out kun je via mijn website nog steeds tijdelijk met korting bestellen.

www.ereprijscoaching.nl

Je kunt ook mijn nieuwe boek inmiddels bestellen via mijn website: www.ereprijscoaching.nl

 VAN HET PAADJE?

“Nu is ze van het paadje…” merkte mijn yogaleraar op, refererend aan mijn nieuwe boek in voorbereiding.

Inderdaad zou je het zo kunnen zien, maar ook weer niet.

Nadat ik vijf coaching gerelateerde boeken schreef, komt er nu een dat - zo op het eerste oog - met psychosociale coaching niets te maken heeft. Zelf mijnwerkersdochter - mijn vader werkte 20 jaar ondergronds - interviewde ik  in dit jaar van 50 jaar mijnsluiting, 40 mijnwerkerskinderen, vertegenwoordigers van de laatste groep mensen die het mijnwerkersleven in Nederland nog bewust hebben meegemaakt. En wat een mooie gesprekken had ik daarover!

Mijn andere boeken zijn gepubliceerd door uitgevers met uitsluitend coachboeken in hun bestand. Daarom ging ik op zoek naar een uitgever met een andere doelgroep. Ik sprak er een die me vertelde niet zo gediend te zijn van “oral history”. Wat mensen zich herinneren, hoeft immers niet gebeurd te zijn. Hmmm! Toen de hoofdredacteur me bovendien vertelde dat ze een ander annotatiesysteem hanteren dan het internationale, wist ik genoeg: dit is niet mijn uitgever.

Op de lerarenopleiding studeerde ik - jaren geleden -  naast Nederlands ook geschiedenis. Ik heb ook soms les gegeven in dat vak. Natuurlijk vind ik het belangrijk dat geschiedkundige feiten correct worden weergegeven en ik zal ook mijn best doen om dat goed voor elkaar te krijgen.

Maar mijn focus ligt bij het schrijven van dit boek niet primair op de historische juistheid van de weergegeven ontwikkelingen en gebeurtenissen, maar op hoe deze mijnwerkerskinderen ze beleefd hebben en hoe ze hebben bijgedragen tot de mensen die ze zijn geworden. Hoe hun (en mijn) identiteit er mede door gevormd is, dat wat altijd hetzelfde blijft, zelfs als tijd en omstandigheden veranderen. Daarbij hebben dezelfde factoren mijn aandacht als bij mijn coachboeken. Factoren als schuld(gevoelens), schaamte, trauma en vooral loyaliteit. Hoe zijn ze systemisch verbonden met hun vaders die in de meeste gevallen niet meer leven? Bewust daarop letten is mijn tweede natuur geworden.

Er zullen geen oefeningen in dit boek staan en geen expliciete aanwijzingen voor coaches en andere begeleiders. Maar in de basis gaat het misschien meer op de eerdere exemplaren lijken dan je zou verwachten.

* De foto maakte ik in de garderobe van het mijnmuseum in Heerlen.

Je kunt mijn nieuwe boek inmiddels bestellen via mijn website: www.ereprijscoaching.nl