KOEMPELMIS 18 oktober – DOMANIALE MIJN,

oftewel “DE HOLLENDSJE KOEL”

Wie mijn boek ‘Toen de schachten stilvielen’ gelezen heeft en/of me het afgelopen jaar heeft gevolgd, weet dat ik de meeste ijkpunten in de Mijnstreek die met het mijnverleden te maken hebben, heb bezocht.

Domaniale Mijn

Op zondag, 18 oktober heb ik er een bezoek aan een koempelmis aan toe gevoegd. De koempelmissen zijn jaren geleden in het leven geroepen om de mijnwerkers die in de loop van de jaren in de mijnen verongelukt zijn, te eren en gedenken. Elke maand is een van de 12 mijnen daarvoor aan de beurt.

Onderonsje tussen enkele koempels voor de dienst

Vanuit Venlo is het niet te doen om daar iedere keer voor naar Landgraaf te gaan, want daar worden de diensten gehouden in de Petrus en Pauluskerk, dus ik moest een keuze maken. Natuurlijk koos ik voor de dienst waarin de Domaniale Mijn in Kerkrade, de mijn van mijn vader, aan de beurt was. Gelukkig is mijn vader daar niet verongelukt, maar dat gebeurde - lang voor mijn geboorte - wel met zijn 9 jaar oudere broer, mijn oom Caspar. Ik heb hem nooit gekend, maar zijn lot hing in mijn jeugd als een zwaard van Damocles boven ons hoofd. Ook mijn vader kon dat lot treffen.

Koempels op de eerste rij

Dat ze al een kind aan de mijn verloren waren, maakte het voor mijn grootouders en zijn zussen moeilijk om jaren daarna ook mijn vader ‘naar onderen’ te zien gaan om daar zijn brood te gaan verdienen. Maar hij had niet echt een keuze en in de Mijnstreek gold het risico op een (dodelijk) ongeval als iets wat er ‘nou eenmaal’ bij hoorde. Ook daarover kun je lezen in mijn boek.

Koempel met mijnwerkerslamp

De namen van de verongelukte mijnwerkers kun je vinden in de Gedachteniskapel in Terwinselen, Landgraaf. De kapel is gewijd aan de Heilige Barbara, de patrones van de mijnwerkers. Op de muren vind je de namen van de 1169 ondergronds omgekomen mijnwerkers. Die van de 286 bovengronds omgekomen mijnwerkers staan vermeld op een plaquette. Ook het jaar waarin ze verongelukten, is vermeld.

Koempels zingen zoals altijd het Steigerlied

Het gebouw werd in 1949 gebouwd en was oorspronkelijk het mortuarium van de Staatsmijn Wilhelmina. Later was ze tot 2001 in gebruik als transformatorhuisje. Vanaf 2002 doet het dienst als gedachteniskapel.

'Glück Auf', de groet, waarmee de mijnwerkers elkaar een behouden dienst wensten.

Het was een mooie, indrukwekkende dienst in een bijzonder goed gevulde kerk. Als ik dichterbij zou wonen, zou ik vaker gaan, maar ik ben in de toekomst vast nog wel eens van de partij…

Nieuwsgierig geworden naar de rest van mijn boek? Je kunt het nog bestellen via de link: www.ereprijscoaching.nl

 BOEKPRESENTATIE  ‘TOEN DE SCHACHTEN STILVIELEN’

 

De berichten over mijn boekpresentatie waren zonder uitzondering positief en  dankzij alles wat ik hoorde na afloop, had ik ook niet anders verwacht.

 Het was een mooi presentatiefeest, voor mij en duidelijk ook voor anderen een aangename pas op de plaats na alle berichten die ik plaatste over mijn boek.

Wiel Niks zorgde voor het openingswoord, Jos Robroek en John Coervers twee van de mensen die ik heb mogen interviewen, werden opnieuw geïnterviewd door Henk Roefs die ook deze keer als ceremoniemeester optrad. En niet te vergeten de prachtige liederen van Carboon die door Henk Steijvers, een van de leden van die groep, werden gezongen, gesteund door veel van mijn gasten die de teksten uit volle borst meezongen.

De presentatie deed met haar aspecten recht aan het thema dat in mijn boek centraal staat: ERKENNING. Erkenning van de enorme offers die de koempels gebracht hebben en waar ze zo weinig voor hebben teruggekregen. Erkenning van het feit dat het zo niet had mogen gaan. Erkenning van alle problemen waar de mijnen nog steeds voor zorgen en het verdriet dat dat met zich meebrengt.

Jos Robroek vertelde op Facebook dat hij de media ter plekke had gemist. Zelf constateer ik ook regelmatig dat mensen van naam vaak aandacht krijgen zonder veel te hoeven presteren, terwijl minder bekende lieden zoals ik, er nauwelijks op hoeven te rekenen. En zo is de cirkel rond, want ook dat is een kwestie van erkenning. Ook de kinderen van de koempels waar dit boek om draait - en ik ben er immers ook een - hebben hier recht op. Wij hebben de malaise van de mijnsluiting aan den lijve ondervonden en onze ouders zien worstelen. Een fijne tijd was het voor velen niet!

Maar als de juiste mensen mijn boek lezen, gaan er misschien meer beseffen, dat de maatschappij en vooral de politiek met de media in hun kielzog op dit punt tekortschieten. En alle beetjes helpen daarbij.

Ik heb genoten van de bijeenkomst en ik hoop samen met iedereen die daar aanwezig was en degenen die verhinderd waren, maar er graag bij hadden willen zijn, de boodschap te blijven verspreiden: het verhaal moet verteld, gehoord en erkend worden.

 

Boek bestellen? Het kan nog steeds! www.ereprijscoaching.nl/shop

 

‘TOEN DE SCHACHTEN STILVIELEN,

herinneringen van mijnwerkerskinderen op het breukvlak van twee tijdperken.’

Iets is pas klaar, als het echt is afgesloten, niet als je wilt of zegt dat dat zo is! Gesprekjes zoals het volgende voer ik regelmatig, sinds ik begon met het schrijven van mijn boek.

“Vonden die mensen uit Kerkrade en Heerlen niet dat er nu wel genoeg aandacht besteed was aan de mijnen?” vroeg een goede vriend tijdens een gezellige lunch.

‘Ik interviewde niet alleen mensen uit Kerkrade en Heerlen, maar ook uit Eygelshoven, Brunssum, Hoensbroek, Landgraaf en Geleen. Zelfs mensen die al lang niet meer in de Mijnstreek wonen’, was mijn reactie, maar ik wist dat dit geen antwoord was op zijn vraag. Dus voegde ik toe: ‘Die mensen zullen er heus  zijn, maar dat geldt niet voor de groep die ik interviewde en ook niet voor de meesten die reageren op mijn Facebookberichten. Zij vinden meestal dat alles van de mijnen  te weinig aandacht heeft gekregen en nog steeds krijgt. Volgens hen zijn de koempels veel te snel vergeten.’

Hij probeerde het nog eens: ‘Maar vinden ze dan niet dat er al genoeg boeken over de mijnen zijn?’ Ik antwoordde: ‘Ook dat zal voor sommigen gelden, maar ik ben ze   niet tegengekomen. Je mag je afvragen of mijn boek iets toevoegt.  Een boek waarin de kinderen van mijnwerkers aan het woord komen, is er nog niet. Het is een ander perspectief dan je op andere plekken aantreft.’

Dit soort  - oprecht geïnteresseerde  - vragen krijg ik regelmatig, vooral van mensen buiten de Mijnstreek. Ik denk dan aan de aanbeveling van Ron Meyer die prijkt op de achterkant van mijn boek.

‘Sommigen beweren dat er een punt gezet moet worden achter het mijnverleden. Marjo Crombach bewijst in haar boek dat die stelling 'kwatsj' (= onzin) is. Als er al een leesteken achter het mijnverleden in de oude Mijnstreek hoort, is het een komma. Achter die komma heeft Crombach op een bijzondere wijze ruimte gemaakt voor oude en nieuwe stemmen. De mijnen zijn dicht, de schachten vielen stil, maar de verhalen komen boven als nooit tevoren. Het is een prachtig teken van groeiend zelfbewustzijn’.

 Ron Meyer, Directeur Nationaal Programma Heerlen-Noord.

Boek bestellen? Het kan nog steeds. www.ereprijscoaching.nl/shop/

 

 

BOEKPRESENTATIE ‘TOEN DE SCHACHTEN STILVIELEN’.

Op maandag, 31 augustus, wordt mijn 6e boek ten doop gehouden in Heerlen. In ‘Toen de schachten stilvielen’, heb ik de laatste generatie Limburgse mijnwerkerskinderen een stem gegeven. Het is mijn eerste boek met een niet uitgesproken psychosociaal thema, al zal de oplettende lezer ontdekken dat de psychosociale kijk op de zaak zeker niet ontbreekt. Maar dat geldt ook voor de historische, de economische en de sociologische.

In 2025 werd in de media en daarbuiten met veel toeters en bellen 50 jaar mijnsluiting herdacht. Eindelijk expliciete aandacht voor wat de koempels decennialang hebben gegeven en waar ze zo weinig voor terug hebben gekregen. Eindelijk aandacht voor die verstoorde balans. In feite ontsnapte het fenomeen ‘mijnsluiting’ al jaren aan de aandacht van iedereen buiten de Mijnstreek.

Ach ja, het is ver van je bed. Zoals de bodemproblemen in Groningen en aangrenzende provincies en andere problemen die zich niet in je achtertuin of op je balkon afspelen. Je hebt genoeg aan je eigen sores.

Na het herdenkingsjaar ebde de aandacht helaas weer weg. Tenminste buiten de Mijnstreek. Daar worstelen ze nog steeds met de erfenis van toen. Er zijn nog altijd oude, zieke koempels met silicose, economisch is het gebied nog niet boven Jan, er zijn steeds meer huizen die verzakken. Het mijnwater eist zijn tol.

Om ertoe bij te dragen dat de mijnen en hun geschiedenis niet vergeten worden schreef ik, eveneens een mijnwerkersdochter, mijn boek. Ik hoop dat het ook over de grenzen van Parkstad wordt gelezen en nog liever over de grenzen van onze provincie. De mijnen hebben Nederland jarenlang warm gestookt en bijgedragen tot de economische bloei van ons land. Dat dat erkend wordt en tot het Nederlandse bewustzijn doordringt, is wel het allerminste…

Je kunt mijn boek bestellen via mijn website: www.ereprijscoaching.nl

 'TOEN DE SCHACHTEN STILVIELEN'

van het paadje, aflevering 2

Niet zo lang geleden liet ik weten dat ik met mijn nieuwe boek ‘Toen de schachten stilvielen’ volgens mijn yogaleraar ‘van het paadje’ ben geraakt.

Dat kun je inderdaad zo zien. Bijgaande illustratie laat zien welke route ik met mijn boeken heb bewandeld.

Het eerste over ‘succes- en faalangst’ verscheen in 2019. Daarna volgden er in 2021, 2022 en 2023 drie over bore-out en het 5e dat in 2025 verscheen, gaat over het bedriegersfenomeen (beter bekend als het impostersyndroom). Die eerste vijf boeken betreffen dus allemaal thema's uit de psychosociale coaching.

Het boek dat nu op stapel staat, heeft niet zo’n thema. Als mijnwerkersdochter schreef ik een jaar nadat 50 jaar mijnsluiting in 2025 is herdacht, een boek waarin de laatste generatie Limburgse mijnwerkerskinderen een stem krijgt. Hoe was het voor hen om in een mijnwerkersmilieu op te groeien? Hoe was het om te horen dat de mijnen zouden gaan sluiten? Hoe hebben ze de jaren naar de mijnsluiting toe ervaren? En hoe de jaren kort erna?

En natuurlijk kijk ik in het boek ook naar hoe de voormalige Mijnstreek er nu voor staat en hoe haar mogelijkheden voor de toekomst eruit zien.

Van het paadje? Zeker! Maar als je het boek goed leest, kun je constateren: misschien toch niet!

Het manuscript wordt momenteel opgemaakt. De publicatiedatum is nog niet bekend, maar ik houd jullie zeker op de hoogte.

De boeken over bore-out kun je via mijn website nog steeds tijdelijk met korting bestellen.

www.ereprijscoaching.nl

Je kunt ook mijn nieuwe boek inmiddels bestellen via mijn website: www.ereprijscoaching.nl

 VAN HET PAADJE?

“Nu is ze van het paadje…” merkte mijn yogaleraar op, refererend aan mijn nieuwe boek in voorbereiding.

Inderdaad zou je het zo kunnen zien, maar ook weer niet.

Nadat ik vijf coaching gerelateerde boeken schreef, komt er nu een dat - zo op het eerste oog - met psychosociale coaching niets te maken heeft. Zelf mijnwerkersdochter - mijn vader werkte 20 jaar ondergronds - interviewde ik  in dit jaar van 50 jaar mijnsluiting, 40 mijnwerkerskinderen, vertegenwoordigers van de laatste groep mensen die het mijnwerkersleven in Nederland nog bewust hebben meegemaakt. En wat een mooie gesprekken had ik daarover!

Mijn andere boeken zijn gepubliceerd door uitgevers met uitsluitend coachboeken in hun bestand. Daarom ging ik op zoek naar een uitgever met een andere doelgroep. Ik sprak er een die me vertelde niet zo gediend te zijn van “oral history”. Wat mensen zich herinneren, hoeft immers niet gebeurd te zijn. Hmmm! Toen de hoofdredacteur me bovendien vertelde dat ze een ander annotatiesysteem hanteren dan het internationale, wist ik genoeg: dit is niet mijn uitgever.

Op de lerarenopleiding studeerde ik - jaren geleden -  naast Nederlands ook geschiedenis. Ik heb ook soms les gegeven in dat vak. Natuurlijk vind ik het belangrijk dat geschiedkundige feiten correct worden weergegeven en ik zal ook mijn best doen om dat goed voor elkaar te krijgen.

Maar mijn focus ligt bij het schrijven van dit boek niet primair op de historische juistheid van de weergegeven ontwikkelingen en gebeurtenissen, maar op hoe deze mijnwerkerskinderen ze beleefd hebben en hoe ze hebben bijgedragen tot de mensen die ze zijn geworden. Hoe hun (en mijn) identiteit er mede door gevormd is, dat wat altijd hetzelfde blijft, zelfs als tijd en omstandigheden veranderen. Daarbij hebben dezelfde factoren mijn aandacht als bij mijn coachboeken. Factoren als schuld(gevoelens), schaamte, trauma en vooral loyaliteit. Hoe zijn ze systemisch verbonden met hun vaders die in de meeste gevallen niet meer leven? Bewust daarop letten is mijn tweede natuur geworden.

Er zullen geen oefeningen in dit boek staan en geen expliciete aanwijzingen voor coaches en andere begeleiders. Maar in de basis gaat het misschien meer op de eerdere exemplaren lijken dan je zou verwachten.

* De foto maakte ik in de garderobe van het mijnmuseum in Heerlen.

Je kunt mijn nieuwe boek inmiddels bestellen via mijn website: www.ereprijscoaching.nl

EEN MENS MET EEN MISSIE?

Na een boeiende rondreis door Sicilië ben ik weer terug op mijn nest. Tijdens zo’n reis is het natuurlijk eigenlijk niet de bedoeling dat ik me bezig houd met zaken die ik juist even los wil laten.

Toch is daar soms moeilijk aan te ontkomen. Mijn reisgenoten zijn geïnteresseerd in mijn doen en laten en vooral benieuwd naar wat ik deed, nadat ik ruim tien jaar geleden met pensioen ging.

Als ik vertel, dat ik sindsdien vijf boeken schreef, willen ze weten waarover die gaan. Ook dit jaar moest ik tot mijn spijt weer constateren dat de thema’s van mijn boeken, bore-out en het bedriegersfenomeen (impostersyndroom) nauwelijks bekend zijn.

Bore-out wordt nog steeds gehoord als burn-out en ja, dat kennen ze allemaal. Veel mensen hebben er persoonlijk ervaring mee en de meeste kennen wel iemand in hun omgeving die burn-out is (geweest). Dat burn-out een broertje heeft met vrijwel dezelfde symptomen, maar een totaal andere oorzaak, weet bijna niemand. Als ik kort vertel wat het inhoudt, beginnen er meestal wel lichtjes van herkenning te branden.

Als ik uitleg geef over het bedriegersfenomeen, is de vraag meestal wat het verschil is met faalangst. Ik vertel dan dat iemand met faalangst, als hij de prestatie waar hij zo tegenop zag, eenmaal heeft geleverd, daar best trots op kan zijn. Dat hij complimenten aan kan nemen en ook wel gelooft, dat hij de kwaliteiten in huis heeft om de prestatie te leveren. Als die angst er vooraf maar niet was…  Allemaal zaken die voor iemand met bedriegersgevoelens nauwelijks mogelijk zijn. Hij maakt zich ook niet meteen zorgen over een volgende keer, als hij zo’n klus weer moet klaren. Nee hoor, eerst even genieten van het succes, er komt misschien wel geen volgende keer en als dat wel zo is, zien we wel verder.

Zo laat ik me tijdens mijn vakanties in een soort missionarisrol manoeuvreren. Missionaris voor mensen uit eigen land, dat wel. Niet om mijn geïnteresseerde toehoorders te bekeren, maar om een bijdrage te leveren aan het normaliseren van de verschijnselen waarover ik praat en schrijf. En dat is hard nodig, dus ik doe het met liefde!